Dompel je onder in vastelaovend: carnaval in Noord-Limburg

| | Leestijd: 10 minuten |

Over gouden tijden gesproken... Heb je wel 'ns vastelaovend gevierd? Carnaval in Noord-Limburg, dan gaat 't pas echt stromen. Van het vloeibare goud in de glazen tot de polonaiseslingers op straat. Vastelaovend hoort bij Noord-Limburg en daarom mag je 't eigenlijk niet missen. Dompel je onder in de tradities, proef wat van de sfeer en pak dan je agenda erbij. Kom je in 2026 carnaval vieren in Noord-Limburg?

 

  1. Wat je moet weten over carnaval...
  2. ...en over vastelaovend in Noord-Limburg
  3. Vastelaovend in 't kort
  4. Vastelaovend in Noord-Limburg: zo doen we dat
  5. Carnaval 2026 in Noord-Limburg: hier moet je zijn

 

Wat je moet weten over carnaval...

Carnaval is 'n eeuwenoud volksfeest vol tradities. De oorsprong gaat terug tot vóór het christendom, toen mensen de overgang van de koude winter naar de bloeiende lente wilden vieren. Feestvierders droegen toen maskers en vermommingen om boze geesten te verjagen. Met de komst van het christendom kreeg het feest een andere betekenis. Het werd toen gezien als een feestperiode waarin je nog één keer kon losgaan, voordat je veertig dagen tot Pasen ging vasten. Er zijn 'vastelaovesvierders' die dat nog steeds doen: drie dagen feesten, veertig dagen sober.

...en over vastelaovend in Noord-Limburg

In Limburg noemen we carnaval 'vastelaovend': de avond voor aanvang vastentijd. 't Is geen bourgondisch carnaval zoals in Brabant, maar meer Rijnlands carnaval. Dat stamt af van het Keulse carnaval, met veel tradities uit het Venetiaanse carnaval. Limburgs carnaval is een feest vol saamhorigheid en tradities. Geen verkleedfeestje, maar een volkscultuur. Je zou het bijna erfgoud kunnen noemen. We vieren het samen: buren en vrienden, de bakker en de slager, jong en oud. Velen vieren het met clubjes en groepen die speciaal voor carnaval zijn opgericht. Dat maakt 't feest pas echt goud.

Vastelaovend in 't kort

  • De vastelaovendperiode begint officieel op elf over elf op de elfde van de elfde: 11 november om 11.11 uur dus.
  • Volgens de traditie duurt vastelaovend drie dagen: zondag, maandag en dinsdag. Dinsdagavond is Vastenavond, de laatste avond om los te gaan. Op Aswoensdag eindigt het feest.
  • In 2026 start carnaval op zondag 15 februari. Toch zijn er op sommige plekken ook al in de dagen daarvoor activiteiten.
  • Prins Carnaval krijgt tijdens vastelaovend de sleutel in handen van zijn eigen wijk, dorp of stad. Die zwaait er drie dagen lang de scepter, als symbolische vervanging van de burgemeester. Noord-Limburg telt heel veel prinsen, adjudanten en prinsessen in deze tijd van het jaar.
  • Carnavalsverenigingen spelen een belangrijke rol bij vastelaovend. Ze organiseren veel feesten en nemen vaak deel aan de optochten. Veel inwoners van Noord-Limburg zijn lid van zo'n vereniging.

Vastelaovend in Noord-Limburg: zo doen we dat - 't Wordt ons met de paplepel ingegoten, vastelaovend. En daar horen dus ook onze eigen tradities en gebruiken bij.

Schminken en 'pekskes'

Je las het net al: vastelaovend is een Rijnlandse variant van carnaval, dat elementen uit het Venetiaanse carnaval heeft 'geleend'. Je ziet dat Venetiaanse karakter terug aan de geschminkte gezichten van de vastelaovendvierders: kleurrijk, sierlijk en vol glitters. Geen streepje hier en daar - nee, een gezicht vól schmink. Alle kleuren komen voorbij, maar groen, geel en rood zie je het meest. Dat zijn de typische kleuren van Rijnlands carnaval. De kostuums heten ook wel 'pekskes'. Op de pekskes doen we goed ons best: veel Limburgse vastelaovendvierders maken ze zelf of laten dat doen. De enige eis? Ze moeten warm zijn. Anders is 't bibberen geblazen bij de optocht of het straatcarnaval.

Vastelaovendliedjes in dialect

We weten best dat er met carnaval 'n paard in de gang staat en dat iedereen een bloemetjesgordijn wil zijn. Toch draaien we in Noord-Limburg vooral onze eigen carnavalskrakers. Dat wil zeggen: we zingen in eigen dialect. Je hoort de vastelaovendliedjes op straat, bij de joekskapellen en in de cafés. Voel je vrij om mee te zingen, en anders... De polonaise begrijpt iedereen.

 

'n Goede bodem voor het hossen

Goed eten hoort bij Limburgs carnaval. Zonder stevige bodem houd je het hossen lang niet zo goed vol. Wat er tijdens vastelaovend veel op 't menu staat? Eieren met spek, 'n stevige soep of dampende stamppot doen het altijd goed. Of we storten ons op balkenbrij: 'kerboet' noemen we dat ook wel. Dat wordt gemaakt van in bouillon gekookt varkensvlees, boekweit of tarwemeel en kruiden. Vaak zit er rommelkruid in: een mix van kruiden en specerijen die de balkenbrij lekker zoet maakt.

Benieuwd naar echte Noord-Limburgse lekkernijen? Lees dan ons blog 6x Limburgse streekproducten en waar je ze vindt.

 

 

Lokale tradities: haringhappen, buutteavonden en boerenbruiloften

Vastelaovendtradities zijn vaak heel lokaal. Zo kun je in verschillende cafés in Noord-Limburg komen 'hiéring-schelle': haringhappen na carnaval, op Aswoensdag. 't Is een traditie die steeds meer verdwijnt, dus je komt het niet zo vaak meer tegen. Buutteavonden staan op veel plekken wél vaak op de agenda. Dat staat buiten de Limburgse grenzen bekend als tonpraten: 'n stukje cabaret dat in een ton wordt opgevoerd. Buutteavonden zijn hetzelfde, maar dan volledig in het plaatselijk dialect. En heb je wel 'ns van boerenbruiloften gehoord? Dan worden twee dorpsgenoten - verkleed in boerenklederdracht - in het 'onecht' met elkaar verbonden.

 

Carnaval 2026 in Noord-Limburg: hier moet je zijn - Kom je vastelaovend vieren? Dit zijn onze gouden tips voor carnaval 2026 in Noord-Limburg.

Veelgestelde vragen over vastelaovend

Vastelaovend is de Limburgse vorm van carnaval, gebaseerd op het Rijnlandse (Keulse) carnaval. Het is een volksfeest met veel aandacht voor tradities en verbondenheid. Geen verkleedfeest, maar een cultuur van samen zijn, dialect spreken en vieren met elkaar.

Ontdek meer tradities en legendes in Noord-Limburg.

Het woord 'vastelaovend' komt van Vastenavond: de laatste (dinsdag)avond voordat het vasten tot aan Pasen begint.

Je kunt in 2026 op verschillende plekken in Noord-Limburg carnaval - of vastelaovend - vieren. Neem bijvoorbeeld 'n kijkje in carnavalsstad Venlo bij de Boètegewoeëne Boètezitting: de grootse aftrap van vastelaovend. In Venray kun je goed hossen bij de feesten van Roetsj & Lensjekke. En wil je een mooie optocht zien? Kom dan 'ns kijken in Molenhoek, in Mook en Middelaar.