De Bovenste Plasmolen in Plasmolen is een historische watermolen in het natuurgebied bij de Mookerheide, waar je het landschap en de geschiedenis van dichtbij ervaart.
Voor wie is dit een écht uitje?
Hou je van wandelen, oude techniek en plekken met een verhaal? Dan is de Bovenste Plasmolen een mooie stop. De molen ligt midden in de Sint-Jansberg en is vooral leuk voor wandelaars, stellen, gezinnen en iedereen die graag ziet hoe iets vroeger écht werkte. Het bezoek is kleinschalig en rustig. Geen groot museum, wel molenaars die met plezier uitleggen hoe water, tandwielen en maalstenen samenwerken.
Wanneer kom je langs?
De Sint-Jansberg is het hele jaar door mooi om te wandelen, maar de molen zelf is niet dagelijks geopend. Van mei tot en met oktober kun je de Bovenste Plasmolen normaal gesproken iedere tweede zondag van de maand van 11.00 tot 16.00 uur bezoeken. Een bezoek op afspraak is ook mogelijk.
Ieder seizoen geeft de omgeving een andere sfeer. In het voorjaar stroomt het water tussen frisgroene hellingen. In de zomer wandel je onder een dicht bladerdak en in de herfst kleuren de bossen rondom de molen. Omdat de Sint-Jansberg behoorlijk heuvelachtig is, zijn stevige schoenen geen overbodige luxe.
Wat kun je verwachten?
De Bovenste Plasmolen staat hier al sinds 1725. Eerst werd de molen ruim honderd jaar gebruikt om papier te maken. Vanaf 1846 werd er graan gemalen en gepeld. Het grote waterrad wordt aangedreven door water uit de beken en vijvers van de Sint-Jansberg. Bijzonder is dat het rad op verschillende hoogtes met water kan worden gevoed. Daardoor geldt de molen als een dubbelslagsmolen.
Kom je op een openingsdag, dan zie je veel meer dan een oud gebouw. De molenaars laten het mechaniek draaien en vertellen hoe de waterstroom uiteindelijk de maalstenen in beweging brengt. Juist het geluid maakt indruk: stromend water, krakend hout en tandwielen die langzaam beginnen te draaien.
Rondom de molen begint het volgende deel van je bezoek vanzelf. De Kiekbergroute en Beekroute lopen vlak langs de Bovenste Plasmolen. Via kronkelpaden wandel je verder over de heuvels van de Sint-Jansberg, langs beekjes, akkers en bos. Zo zie je meteen welk landschap ervoor zorgt dat deze watermolen hier al eeuwen kan draaien.
Waarom deze plek het omweggetje waard is
Bij de Bovenste Plasmolen horen natuur en erfgoed echt bij elkaar. Zonder de hoogteverschillen en het stromende water van de Sint-Jansberg was hier geen watermolen geweest. Daardoor voelt een bezoek minder als kijken naar een los monument en meer als ontdekken hoe mensen vroeger slim gebruikmaakten van hun omgeving.
Neem daarom wat meer tijd dan alleen voor de molen zelf. Wandel een stuk door de Sint-Jansberg en kijk onderweg naar de hoogteverschillen, beekjes en molenvijver. Natuurmonumenten noemt ook de resten van een Romeinse villa als een van de historische plekken in het gebied. Zo krijg je tijdens één wandeling verschillende lagen geschiedenis mee.
Wanneer staan de deuren open?
Van mei tot en met oktober is de Bovenste Plasmolen iedere tweede zondag van de maand geopend van 11.00 tot 16.00 uur. Buiten deze momenten kun je de molen op afspraak bezoeken. De wandelpaden door de Sint-Jansberg zijn ook buiten de openstellingen van de molen toegankelijk.
Het bezoekadres van de molen is Kiekbergsebaan 6, 6586 AN Plasmolen. Voor een wandeling door de Sint-Jansberg kun je ook starten bij de parkeerplaats aan de Witteweg/Rijksweg in Plasmolen. Honden mogen mee in het natuurgebied, mits aangelijnd.
Onze tip
Plan je bezoek op een zondag waarop de molen draait en wandel daarna verder over de Sint-Jansberg. Zo hoor je eerst van de molenaars hoe het water wordt gebruikt en zie je daarna buiten zelf waar dat water en het hoogteverschil vandaan komen. Dat maakt het verhaal van de molen meteen een stuk duidelijker.
Regiotip: ontdek meer op de Sint-Jansberg
Blijf na je bezoek vooral nog even in de buurt. De Sint-Jansberg bestaat uit beboste hellingen, beekjes, akkers en oude cultuurlandschappen. Onderweg kun je ook langs de plek van een voormalige Romeinse villa wandelen. Verwacht hier geen vlak rondje: de kronkelende paden gaan regelmatig omhoog en omlaag. Juist daardoor voelt dit stukje Noord-Limburg bijna nergens hetzelfde.
4
De Bovenste Plasmolen is vooral leuk omdat je hier niet alleen naar een oud gebouw kijkt. Je hoort het water stromen, ziet het rad draaien en ontdekt hoe alle onderdelen samenwerken. Combineer dat met een wandeling door de Sint-Jansberg en je hebt een bezoek waarbij techniek, natuur en geschiedenis mooi samenkomen.
Van mei tot en met oktober kun je de molen normaal gesproken iedere tweede zondag van de maand van 11.00 tot 16.00 uur bezoeken. Bezoek op afspraak is ook mogelijk.
De watermolen dateert uit 1725 en werd eerst gebruikt voor de productie van papier. Later werd er graan gemalen en gepeld. Bijzonder is dat het waterrad op verschillende manieren door het water kan worden aangedreven. Daardoor zie je hier mooi hoe slim men vroeger gebruikmaakte van het landschap en
Zeker. De molen ligt midden in het groen van de Sint-Jansberg en is makkelijk te combineren met een wandeling. Onder andere de Kiekbergroute en de Beekroute komen langs de molen. Zo zie je meteen waar het water vandaan komt dat de molen laat draaien.
Ben jij de eigenaar van De Bovenste Plasmolen? En wil je een wijziging doorgeven? .